Friday, 13 March 2015

Tô Ngọc Vân (1906 - 1954)



































Tô Ngọc Vân
(1906 Hưng Yên - 1954 Đa Khê)
 Hưởng dương 48 tuổi
Bút danh khác: Tô Tử, Ái Mỹ

Họa sĩ









Tô Ngọc Vân sinh ngày 15 tháng 12, 1906 tại làng Xuân Cầu, huyện Văn Giang, Hưng Yên, nhưng lớn lên tại Hà Nội.




Tô Ngọc Vân lúc trẻ


Năm 1926, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, thuộc thế hệ đầu tiên của trường, tốt nghiệp khóa 2 năm 1931. Sau khi ra trường, ông đi vẽ nhiều nơi ở Phnom Penh, Băng Cốc, Huế... Ông hợp tác với các báo Phong Hóa và Ngày Nay của Nhất Linh, báo Thanh Nghị... Từ 1935 đến 1939 ông dạy học ở trường trung học Phnom Penh, sau đó ông về dạy ở Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương tới 1945. Thời gian đó ông vừa giảng dạy vừa sáng tác. Sau cách mạng Tháng Tám, Tô Ngọc Vân tham gia kháng chiến chống Pháp. Năm 1950 ông phụ trách Trường Mỹ thuật Việt Bắc.

Tô Ngọc Vân được đánh giá là người có công đầu tiên trong việc sử dụng chất liệu sơn dầu ở Việt Nam. Ông còn được xem là một trong những họa sĩ lớn của hội họa Việt Nam, nằm trong "bộ tứ" nhất Trí, nhì Vân, tam Lân, tứ Cẩn (Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tường Lân, Trần Văn Cẩn).Ngay từ những năm học trong trường Mỹ thuật, ông đã sớm nghiên cứu kỹ lưỡng kỹ thuật sử dụng chất liệu sơn dầu. Ông đã viết những dòng tự sự ...ngay từ lúc đi học đã mơ xây dựng một nền hội họa Việt Nam có tính chất dân tộc, phản ứng lại sự lan tràn của hội họa Pháp sang ta và để giành một địa vị mỹ thuật trọng yếu cho dân tộc trên thế giới.... Thông qua kỹ thuật, ông đã cố gắng diễn tả được vẻ đẹp của duyên dáng người Việt Nam đương thời mà tiêu biểu là chân dung thiếu nữ. Tô Ngọc Vân cũng là một trong số rất ít hoạ sĩ Việt Nam đã sớm vẽ tem ngay từ thời Pháp thuộc (Postes Indochine). Mẫu tem Apsara được ông thiết kế từ nguồn tư liệu của những chuyến đi vẽ, sáng tác ở khu đền Angkor Wat, Angkor Thom của Campuchia. Hình tượng chính của con tem là nữ thần Apsara, một trong hàng ngàn tượng vũ nữ điêu khắc nổi trên những vách đền đài của nền văn hoá cổ Khmer. Tem Apsara của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân là mẫu tem thứ 23 của Bưu điện Đông Dương kể từ khi Pháp phát hành tem thư ở Việt Nam. Và cũng là tem duy nhất ông góp vào nền nghệ thuật tem thư ở Việt Nam.
Ông mất ngày 17 tháng 6 năm 1954 ở Đa Khê, vùng gần sát chiến trường Điện Biên Phủ. Họa sĩ Tô Ngọc Vân được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật (1996)
Tên ông được đặt cho nhiều con đường tại Việt Nam và cũng được đặt cho một miệng núi lửa trên Sao Thủy.

































Tô Ngoc Vân 
Lê Lam ký họa với chữ ký của nhiều học trò




  














Tác phẩm tiêu biểu






Tranh sơn dầu










Thuyền trên sông Hương


(1935)














Buổi trưa

 
(1936)





 








Thiếu phụ ngồi bên tranh tam đa

 
(1942)


















Thiếu nữ bên hoa huệ
(1943)















Hai thiếu nữ và em bé

(1944)
















  Hồ Chủ tịch làm việc tại Bắc Bộ Phủ

(1946)
















Hai chiến sĩ
 
(1949)

















Thiếu nữ bên hoa sen

(1951)
















Con trâu quả thực
(ký hoạ màu nước - 1954)

















Nghỉ chân bên đường













Ký họa kháng chiến
















































Tô Ngọc Vân và Cải cách ruộng đất








Phan Cẩm Thượng viết:

"Tô Ngọc Vân (1906-1954) tham gia vẽ trong Cải cách ruộng đất ở hai tỉnh Thái Nguyên và Phú Thọ trong năm 1953, đặc biệt là xã Ninh Dân, huyện Thanh Ba (Phú Thọ), nơi ông vẽ từng chi tiết của đời sống nông dân và địa chủ đương thời, thậm chí còn chi tiết hơn cả một phóng viên chụp ảnh.

Bộ tranh này có 54 bức hiện thuộc về nhà sưu tập người Thái Tira Vanictheeranont."























Đại hội liên hoan xã






Thằng Đỗ Văn Hiện 







Nhà địa chủ Hiện






 


Nguồn: 
Tấm gương phản chiếu xã hội Việt Nam 
1906 - 1954 
Phan Cẩm Thượng

























  Tham khảo thêm về họa sĩ Tô Ngọc vân






Mẫu Tem Apsara của Tô Ngọc Vân




Tô Ngọc Vân cũng là một trong số rất ít hoạ sĩ Việt Nam đã sớm vẽ tem ngay từ thời Pháp thuộc (Postes Indochine). Mẫu tem Apsara được ông thiết kế từ nguồn tư liệu của những chuyến đi vẽ, sáng tác ở khu đền Angkor Wat, Angkor Thom của Campuchia. Hình tượng chính của con tem là nữ thần Apsara, một trong hàng ngàn tượng vũ nữ điêu khắc nổi trên những vách đền đài của nền văn hoá cổ Khmer. Tem Apsara của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân là mẫu tem thứ 23 của Bưu điện Đông Dương kể từ khi Pháp phát hành tem thư ở Việt Nam. Và cũng là tem duy nhất ông góp vào nền nghệ thuật tem thư ở Việt Nam 



















Và những bức tranh khác của Tô Ngọc Vân








Tác phẩm Les brodeuses 
(Thợ thêu, lụa, 68 x 68 cm, 1932), thuộc diện

hiếm hoi và có giá trị cao của danh họa Tô Ngọc Vân, nay thuộc sưu tập riêng,

chỉ được nhìn thấy qua một triển lãm vừa diễn ra tại Paris.



































Tham khảo thêm về họa sĩ Tô Ngọc Vân












Mộ phần họa sĩ Tô Ngọc Vân



















Họa sĩ nổi tiếng 
tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương

Bùi Trang Chước 
Cát Tường
Công Văn Trung
Diệp Minh Châu
Dương Bích Liên
Hoàng Lập Ngôn
Hoàng Tích Chù
Huỳnh Văn Gấm 
Lê Văn Đệ
Lương Xuân Nhị 
Nguyễn Đỗ Cung
Nguyễn Gia Trí
Nguyễn Khang
Nguyễn Phan Chánh
Nguyễn Thị Kim
Nguyễn Tư Nghiêm
Nguyễn Tường Lân
Nguyễn Văn Tỵ
Phan Kế An
Tạ Tỵ
Trần Đình Thọ
Trần Văn Cẩn 
















Trở về:





Chân Dung Văn Nghệ Sĩ
http://phannguyenartist.blogspot.com/2015/10/chan-dung-van-nghe-si-300-epaints.html

Danh Sách Tác Giả
http://phannguyenartist.blogspot.com/2015/10/danh-sach-tac-gia.html

Emprunt Empreinte
http://phannguyenartist.blogspot.com/2011/05/phan-nguyen-oi-loi-cung-cac-tac-gia-va.html




















MDTG là một webblog "mở" để mỗi ngày một hoàn thiện, cập nhật sáng tác mới cho từng trang và chỉ có thể hoàn hảo nhờ sự cộng tác của tất cả các tác giả và độc giả.

MDTG xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ tinh thần của các văn hữu đã gởi tặng hình ảnh và tư liệu đến webblog từ nhiều năm qua.